تیباشاپ

شاید بارزترین شاخصه های مهم ادبیات و فرهنگ در عصر عباسیان رویکرد گسترده به فرهنگ ملت های دیگر باشد که عرب ها با آن درآمیختند و این مساله تاثیری آشکار بر همه انواع ادبیات و فرهنگ آنان گذاشت.

تبادل اندیشه ها و فرهنگ ها میان عرب ها و ملت های دیگر در دوره عباسیان رویکردی سازمان یافته پیدا کرد به طوری که جنبش ترجمه در این دوره فعالیتی گسترده یافت و به یکی از مهم ترین پرچمداران فرهنگ تبدیل شد.

نخستین کسی که به ترجمه همت گماشت المنصور خلیفه عباسی بود که اسقف یوحنا کتاب (المحیطی) بطلمیوس را برای او ترجمه کرد و کتاب “کلیله و دمنه” نیز در دوره وی توسط عبدالله بن مقفع از زبان فارسی (پهلوی) به عربی ترجمه شد. اما آغاز دوره طلایی ترجمه به دوره مامون عباسی و سال ۱۹۸ هجری باز می گردد.

و با وجود فعالیت گسترده در ترجمه کتاب های فارسی ، هندی و یونانی، شعر عربی ویژگی اصیل خود را حفظ کرد و از تاثیرپذیری از فرهنگ بیگانه مصون ماند.. و برخی آثار بیگانه به وجود آمده به زبان عربی نیز نیز محدود بود مانند موضوع تصوف که از شعر فارسی وارد شعر عربی شد. پرچمداران این گونه ی شعری دو شاعر ایرانی الاصل به نام های ابوالعتاهیه و صالح بن عبدالقدوس بودند. باید توجه داشت که اثر بیگانه ای که به زبان عربی سروده می شد، گمشده ی خود را تنها در موضوع مدنظر جستجو می کرد اما سبک فنی شعر و ساختار موسیقایی آن همچنان عربی سلیس باقی ماند.

شعر دوره عباسی به شدت شکوفا شد زیرا وزیران، درباریان و هواداران شعر در این دوره آن را تشویق می کردند و کریمانه برای شعر بذل و بخشش می کردند تا جایی که برخی از امیران و خلفای عباسی مانند ابن المعتز به عنوان معروف ترین شاعران دوره خود شناخته می شدند.

پیشرفت و تمدن همانطور که زندگی اعراب را در بر می گرفت با شعر عربی نیز همراه شد به طوری که شاعران توصیف های زیبایی درباره کاخ های بزرگ به جا گذاشتند.. مانند البحتری که بسیاری از پدیده های تمدن در آن دوره را توصیف کرده است و چه زیبا کاخی که المعتز بالله فرزند المتوکل خلیفه عباسی ساخته بود را وصف کرد. او این کاخ را در شعر خود ” کاخ کامل ” نامید. بخشی از شعر او در توصیف این کاخ را می خوانیم:

باروهای آن تا جایی بالا رفته است که بادها را از هم می گسلد و شگفتی های خوبی های آن خیالپردازان را هم به تعجب وامی دارد.

دیوارهای شیشه ای در فضای آن همچون موج هایی هستند که بر جنوب سواحل موج می خورند.

  ( سید جان اینجا لیست نوشته که ظاهرا باید اشتباه تایپی باشه و احتمالا لبست درست باشه من هر دو رو ترجمه می کنم )

دانلود